Visie

Visie op verandering en toekomst

De feiten
• In 2009 verscheen het rapport van de Gezondheidsraad: Autisme een leven lang anders.
• In 2012 spraken we met Aline Sears, Voorzitter van Per Saldo over het boek Op weg naar rust, de PILLAR-methodiek voor levensbrede begeleiding bij autisme. Zij merkte op dat de daar beschreven werkwijze veel breder toepasbaar is dan alleen bij autisme. Ook bij NAH, schizofrenie en andere (psychische) beperkingen aansluit.
• Op 1 januari 2015 gaat de zgn. decentralisatie van start waarbij het de bedoeling is dat gemeentes integraal gaan werken. Met andere woorden: vanuit een levensbrede benadering.
• In oktober 2015 verschijnt de Maatschappelijke Bussiness Case: levensbrede aanpak bij autisme. Hierin wordt vermeld dat deze aanpak ook financieel voordelen heeft en ingeschat wordt dat ze breder zal werken dan alleen bij autisme.
• Reeds in 2007: de eerste versie van de PILLAR-methodiek over levensbrede begeleiding wordt beschreven, die later leidt tot het boek Op weg naar rust.
Sinds 2010 werkt iQ Coaches Nederland landelijk op basis van deze methodiek en leidt hiertoe op met een eigen startopleiding en opleidingsboek.

Het verleden
In het verleden, dat is tot 2015, was sprake van een verzuilde of verkokerde indeling van de zorg met bijhorende geldstromen. Verschillende ministeries waren verantwoordelijk voor specifieke onderdelen van de hulpverlening.
Bijvoorbeeld: wie door een handicap niet kon werken, had recht op een uitkering. Dit viel dan onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Sociale Zaken.
Eventuele benodigde begeleiding thuis hoorde echter binnen de zorg en daar was het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) voor verantwoordelijk.
Van afstemming en coördinatie op overheidsniveau echter was geen sprake en dit werkte weer door tot op de manier hoe zorg ingedeeld en georganiseerd werd en dat werkte weer door tot op de werkvloer. Ook opleidingen werden conform deze verzuilde indeling ingericht en aangeboden. Daarmee ontstonden vele specifieke opleidingen voor specifieke deelgebieden, -problemen en doelgroepen.

• Positief: de deskundigheid, kennis en kwaliteit zijn hoog.
• Nadeel: grote groepen mensen die baat hebben bij een samenhangende en levensbrede begeleiding kwamen onvoldoende tot hun recht, omdat ze voor elk deelgebied bij een ander moesten aankloppen. Die ieder hun eigen doelen en verantwoordelijkheden hadden, dus weer andere acties uitvoerde, andere adviezen gaf.
• Nadeel: hoe meer hulpverleners, des te meer de focus op probleem en onvermogen komt te liggen. Met andere woorden: het systeem leidde daarmee tot verder gaande medicalisering en hield dit vervolgens zelf in stand.
• nadeel: in het systeem zelf ligt een mechanisme besloten, dat tot een toename van de vraag naar zorg en daarmee toename van kosten leidt.

Decentralisatie
Met de decentralisatie wordt beoogd dat de verantwoordelijkheid en coördinatie op één plek, bij de gemeente komt. Over de uitvoering hiervan valt in heden nog heel veel te zeggen, dat nog niet loopt, maar toch: het idee is goed.
Hier ligt met de zgn. decentralisatie namelijk een enorme kans om tot een benadering te komen, die levensbreed en vanuit samenhang werkt.
De praktijk leert echter dat dit stroef, langzaam verloopt.

Eerste probleem is dat medewerkers van gemeente vaak nog onvoldoende kennis van hulpverlening hebben, laat staan begrijpen wat integraal, levensbreed, en dergelijke inhoudt en waarom dit nodig is. Ook is er weinig kennis en daarmee begrip van wat het voor iemand zelf en diens functioneren of omgeving betekent als hij of zij een diagnose als autisme, ADHD, schizofrenie of NAH heeft. Ze ontvangen echter wel minder geld vanuit de rijksoverheid en worden geacht hiervoor de zorg op peil te houden én te vernieuwen. Dat maakt het niet eenvoudig.

Tweede probleem is dat de meeste reguliere instellingen zijn gestoeld op een verzuilde hulpverlening en aanpak en de mensen die daar werken zijn op dezelfde manier geschoold. Dit is direct verbonden met het feit dat de financieringsstromen eveneens verzuild verliepen. Gevolg is wel: er is nog weinig ervaring en vorming naar werken vanuit een levensbrede visie.
Gemeentes zoeken echter (vrij logisch) naar de meest bekende weg en schakelen dus de hen bekende instellingen in. Van wie enerzijds verwacht wordt dat ze vernieuwend gaan werken, maar die tegelijk door gemeentes gedwongen worden om op basis van de oude voet te presteren met minder geld. Wie hierover doordenkt, zal begrijpen dat instellingen vanuit deze verkramping de meest veilige, dus bekende weg kiezen en dus doorgaan op oude weg en niet aan vernieuwende wegen toekomen.

Zolang we echter doorgaan op de oude weg zullen we ook bij dezelfde eindbestemming aankomen. Ofwel daarmee blijft alles bij hetzelfde als het om resultaat en onbeheersbare kosten gaat. Kortom: om tot een ander, beter resultaat voor minder investering te komen, zul je een nieuwe weg moeten inslaan om bij die eindbestemming te komen.
Deze ‘nieuwe’ weg is voor ons niet nieuw. Het enige nieuwe dat er voor ons aan is, is dat we met onze vernieuwde en verbrede opleidingen tot iQ Coach en PILLAR Coach onze kennis en ervaring breder aanbieden, opdat de opdracht van de decentralisatie: “ga integraal en vernieuwend werken” daadwerkelijk handen en voeten krijgt.

Vacatures

Waar in Nederland open jij jouw iQ Coaches vestiging?

step0009

Op weg naar rust

Schaf het boek 'Op weg naar rust' nu aan!

step00013

PILLAR-methodiek

Lees meer over de methodiek op de speciale website

step00016